خانه ملک مشهد یکی از خانه های قدیمی و معروف شهر مشهد می باشد که متعلق به حاج حسین ملک بوده است. وی واقف و بنیانگذار کتابخانه و موزه ملی ملک نیز می باشد. خانه ملک یکی از معروف ترین جاهای دیدنی مشهد می باشد که در ضلع شرقی خیابان امام خمینی و روبروی ادراه دارایی ( سه راه دارایی ) واقع شده است. این بنا با معماری زیبا و سقف مشبک و منبت کاری شده در گذشته بسیار وسیع تر بوده که امروزه تنها یک بنای دو طبقه و بخش بیرونی آن بجا مانده است. امروزه خانک ملک ، مرکز هنرهای سنتی میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی است.

خانه ملک مشهد

خانه ملک مشهد، خانه بزرگترین واقف تاریخ معاصر

یکی از اماکن دیدنی مشهد که میتواند بازدید از آن بسیار هیجان انگیز باشد خانه ملک مشهد بوده که این اثر تاریخی به جا مانده از دوره قاجاریه است . در این خانه حاج حسین ملک زندگی میکرده که به واسطه سابقه ایشان در امور خیریه و وقفی، این خانه نیز اهمیت و اعتبار دو چندانی یافته است. حاج حسین ملک متولد سال 1250 زاده تهران و ساکن مشهد بوده که خیریات و موقوفات او بسیار مشهور است. ایشان در خانواده ای ثروتمند به دنیا آمد و سالها اجاره دار کلیه موقوفات، مستغلات و املاک آستان قدس رضوی بوده است. محمد کاظم ملک التجار، پدر حاج حسین ملک از راه تجارت و خرید املاک در خراسان ثروت انبوهی برای فرزندانش به جا گذاشت. حسین ملک نیز برای اداره امور این امول به مشهد نقل مکان کرد. وی در سن 27 سالگی به فکر تاسیس یک کتابخانه بزرگ افتاد و از سال 1278 شروع به جمع آوری انواع کتب کرد. مقدار موقوفات حسین ملک به حدی بوده که فقط آستان قدس رضوی اداره ای به نام موقوفات ملک دارد. از جمله موقوفات این شخص میتوان کتابخانه ملی ملک در تهران ، بیمارستان رضوی در چناران ، بیمارستان سجادیه در تربت جام ، باغ وکیل آباد مشهد و... اشاره کرد. همچنین ایشان املاک و مستغلات زیادی را در تهران و خراسان وقف امور خیریه کرده که از این حیث بزرگترین واقف تاریخ معاصر ایران لقب گرفته است.

خانه ملک

ویژگی های خانه تاریخی ملک

این خانه تاریخی یکی از نمونه های زیبای به جا مانده از دوران انتقال معماری در اواخر دوره قاجار می باشد. این خانه با زیربنای حدود 600 متر مربع در زمینی به وسعت 1650 متر مربع ساخته شده است. این خانه بزرگ دارای معماری ایرانی اروپایی بوده به صورتی که در بخش نما از المان ها و نشانه های ایرانی اسلامی الهام گرفته است ولی در قسمت اجرای پلان میتوان ایده های برگفته شده از معماری اروپایی را در آن مشاهده کرد. این بنا در گذشته دارای وسعت بسیار زیادی بوده اما امروزه تنها نمای بیرونی این خانه در دو طبقه به جا مانده است. قسمت های بیرونی که اکنون به جای مانده است تنها قسمتی از این خانه تاریخی بوده و قسمت های اندرونی که محل اصل سکونت حاج حسین ملک بوده امروزه تخریب شده است.خانه ملک مشهد دارای پذیرایی بسیار گسترده بوده که سقف چوبی و منبت کاری شده آن توجه هر بیننده را به خود جلب می کند. شومینه گچبری شده که در پذیرایی خانه قرار دارد بر زیبایی فضای این خانه افزوده است. در حیاط و در قسمت باغ خانه، تنها نمونه تاریخی از حمام خصوصی در مشهد قرار گرفته که به تازگی در طی حفاری های باستان شناسی کشف شده است. این حمام دارای زیر بنای 125 متر بوده و زیرزمین آن یکی از نمونه های دیدنی برای معماری ایرانی اسلامی می باشد؛ در این زیرزمین قسمت هایی مانند گرمخانه ، آتش دان ، نماز خانه و قسمت انبار چوب، دیده می شود.

ویژگی های خانه تاریخی ملک

نمای جدید خانه ملک مشهد

امروزه در خانه ملک کارگاههای مختلفی دایر شده که شما می توانید در کنار بازدید از فضای داخلی و معماری زیبای این خانه، از آثار تولید شده در این کارگاه های سنتی نیز استفاده کنید. انواع گارگاههای بافت فرش و گلیم، سفال سازی، سوزن دوزی، معرق و منبت، میناتور و تذهیب و ... در محوطه این خانه به چشم میخورد که در آن استادکاران مشغول به تولید آثار هنری زیبا می باشند. خانه ملک مشهد در هجدهم شهریور سال 1377 و با شماره ثبت 2115 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه در سال 1379 مورد مرمت قرار گرفت و هم اکنون مرکز هنرهای سنتی میراث فرهنگی خراسان رضوی می باشد. در حال حاضر ساختمان و بنای به جامانده متعلق به سازمان میراث فرهنگی و حیاط خانه در مالکیت صندوق احیای آثار تاریخی می باشد. بازدید از این خانه برای عموم آزاد است و همه روزه میتوان از ساعت 8 صبح تا 6 بعد از ظهر از خانه تاریخی ملک بازدید کرد. موقعیت مکانی این خانه به صورتی است که مسافران و گردشگران علاوه بر دسترسی آسان به حرم مطهر رضوی ، میتوانند از هتل ها و مسافرخانه های متعدد در نزدیکی این محل نیز استفاده کنند.

نمای جدید خانه ملک

بازدید از خانه ملک مشهد با خرید تور مشهد از رسپینا

در تورهای مشهد که می توانید به آسانی آن را از سایت رسپینا خریداری نمایید، برنامه بازدید از خانه ملک به صورت عمده وجود دارد. شما در طی تور علاوه بر بازدید از جاذبه های گردشگری مشهد، این بنای تاریخی را نیز بازدید خواهید کرد. علاوه بر زیبایی های مربوط به معماری و ساختمان ، با خرید انواع آثار هنری می توانید سوغاتی هنری مناسبی از شهر مشهد نیز تهیه کنید.