شیراز یکی از زیبا ترین و تاریخی ترین شهر های ایران است که با جاذبه های فرهنگی، تاریخی و معماری ارزشمند خود، هر ساله گردشگران بسیاری را به سوی خود جذب می کند. در میان جاهای دیدنی شیراز، مسجد وکیل یکی از قدیمی ترین بناهای دوره زندیه به شمار می رود که به دستور کریم خان زند ساخته شده است. معماری چشم نواز، ستون های سنگی، کاشی کاری های ظریف و شبستان وسیع این مسجد، آن را به یکی از مهم ترین جاذبه های تاریخی شیراز تبدیل کرده است. در ادامه با تاریخچه، معماری، آدرس و مسیر های دسترسی به مسجد وکیل شیراز بیشتر آشنا میشویم.
| اطلاعات | جزئیات |
| نام جاذبه | مسجد وکیل شیراز |
| آدرس | شیراز، خیابان طالقانی، میدان شهرداری، جنب بازار وکیل |
| ساعت بازدید | معمولا ۸:۳۰ تا ۲۰:۳۰ |
| هزینه ورودی | هزینه ورودی مسجد در سال 1405 برای بازدید کنندگان ایرانی مبلغ 20 هزار تومان و برای گردشگران خارجی 200 هزار تومان می باشد. |
| مدت زمان بازدید | حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه |
| نزدیک ترین ایستگاه مترو | ایستگاه زندیه |
| دسترسی با اتوبوس | امکان دسترسی از طریق خطوط اتوبوس شهری به محدوده زندیه و بازار وکیل |
| جاذبه های نزدیک | بازار وکیل، حمام وکیل، ارگ کریم خان و شاهچراغ |
معرفی مسجد وکیل شیراز
بنای مسجد وکیل یکی از بنا های تاریخی و ارزشمند شهر شیراز است که در دوره زندیه و به دستور کریم خان زند ساخته شد. این مسجد بخشی از مجموعه تاریخی وکیل به شمار می رود و در مجاورت بازار وکیل و حمام وکیل قرار دارد. معماری زیبای مسجد با برخورداری از شبستان های وسیع، ستون های سنگی، طاق های مرتفع و تزئینات کاشی کاری، نمونه ای شاخص از معماری مذهبی دوره زندیه محسوب می شود.
یکی از ویژگی های برجسته این بنا، طراحی معماری و استفاده هنرمندانه از کاشی کاری و عناصر تزئینی است که جلوه ای خاص به فضای داخلی و خارجی مسجد بخشیده است. این مسجد در بافت تاریخی شیراز و نزدیکی آن به دیگر آثار مجموعه وکیل باعث شده است که این بنا به یکی از جاذبه های مهم تاریخی و فرهنگی شیراز برای علاقه مندان به معماری و تاریخ ایران باشد.
عکس های مسجد وکیل شیراز
آدرس مسجد وکیل شیراز
مسجد زیبای وکیل شیراز در مرکز شیراز در خیابان آیت الله طالقانی واقع شده است.
آدرس دقیق مسجد وکیل شیراز روی نقشه
هزینه بازدید مسجد وکیل شهر شیراز
هزینه ورودی مسجد در سال 1405 برای بازدید کنندگان ایرانی مبلغ 20 هزار تومان و برای گردشگران خارجی 200 هزار تومان می باشد.
مسیر های دسترسی به مسجد وکیل شیراز
مسجد وکیل شیراز به دلیل قرارگیری در بافت تاریخی و مرکزی شهر، از مسیرهای مختلف قابل دسترسی است. گردشگران می توانند با توجه به محل اقامت و شرایط سفر، از مترو، اتوبوس، تاکسی یا خودروی شخصی برای رسیدن به این بنای تاریخی استفاده کنند.
بهترین زمان بازدید مسجد وکیل شیراز کی است ؟
بهترین زمان بازدید از مسجد فصل بهار و اوایل پاییز است؛ زیرا در این زمان ها هوای شیراز معمولا معتدل تر است و بازدید از این شهر لذت بخش تر خواهد بود. از نظر ساعت روز نیز، صبح زود یا ساعات پایانی عصر انتخاب مناسب تری است؛ زیرا معمولا ازدحام کمتری وجود دارد و می توان با آرامش بیشتری معماری، کاشی کاری ها و ستون های شبستان را مشاهده کرد.
اگر قصد دارید هم زمان از این بازار، حمام وکیل و مسجد تاریخی وکیل بازدید کنید، بهتر است برنامه خود را از صبح آغاز کنید تا زمان کافی برای بازدید از مجموعه تاریخی وکیل داشته باشید. همچنین بهتر است زمان بازدید را با ساعات برگزاری نماز هماهنگ کنید؛ زیرا مسجد همچنان کاربری مذهبی دارد.
مسیر دسترسی به مسجد وکیل شیراز با خودروی شخصی
برای دسترسی به این مسجد با خودروی شخصی، ابتدا باید خود را به خیابان لطفعلی خان زند برسانید و از آنجا وارد خیابان طالقانی شوید. مسجد وکیل در محدوده مرکزی و تاریخی شهر و در نزدیکی بازار و حمام وکیل قرار دارد.
مسیر دسترسی به مسجد وکیل شیراز با مترو
برای دسترسی به مسجد وکیل شیراز با مترو می توان از ایستگاه مترو زندیه استفاده کرد که یکی از نزدیک ترین ایستگاه های مترو به مسجد وکیل است. پس از پیاده شدن در این ایستگاه می توان با ادامه مسیر به صورت پیاده به سمت محدوده خیابان طالقانی حرکت کرد و در نهایت به مسجد وکیل رسید. فاصله ایستگاه تا مسجد حدود 10تا ۱۵ دقیقه پیاده روی است و بسته به مسیر انتخابی ممکن است کمی متفاوت باشد.
استفاده از مترو برای رفتن به مسجد وکیل، به ویژه در ساعات پر تردد، گزینه مناسبی محسوب می شود، زیرا این مسجد در بخش مرکزی و تاریخی شیراز قرار دارد و ممکن است تردد با خودروی شخصی و پیدا کردن محل پارک با دشواری همراه باشد.
مسیر دسترسی به مسجد وکیل شیراز با اتوبوس
مسجد وکیل شیراز در محدوده مرکزی و تاریخی شیراز و در نزدیکی میدان شهدا و خیابان طالقانی قرار دارد. برای استفاده از اتوبوس بهتر است خود را به ایستگاه میدان شهدا برسانید، این ایستگاه از ایستگاه های مناسب برای دسترسی به مسجد وکیل است و بعد از پیاده شدن و با کمی پیاده روی می توان به مسجد رسید.
بر اساس اطلاعات مسیر های اتوبوسرانی شیراز، چند خط در محدوده میدان شهدا تردد دارند. مسیر های مرتبط را می توانید در جدول زیر مشاهده کنید:
| خط اتوبوس | مسیر کلی | مسیر دسترسی به مسجد وکیل |
| خط 1 | پایانه شهید دستغیب | پیاده شدن در محدوده میدان شهدا و ادامه مسیر به صورت پیاده |
| خط 2 | پایانه شهید دستغیب | پیاده شدن در میدان شهدا و ادامه مسیر به سمت بازار اصلی وکیل |
| خط 78 | پایانه شهدا | پیاده شدن در میدان شهدا و پیاده روی تا مسجد وکیل |
تحلیل مسجد وکیل شیراز
مسجد وکیل شیراز یکی از نمونه های معماری مذهبی دوره زندیه است. ویژگی اصلی این بنا، ترکیب بنای مذهبی، سادگی معماری و تزئینات هنری است. طراحی مسجد به گونه ای انجام شده است که فضای داخلی و صحن مرکزی اهمیت بیشتری نسبت به نمای بیرونی داشته باشد و محیطی آرام و مناسب برای عبادت ایجاد شود.
معماری مسجد وکیل شیراز
معماری مسجد وکیل شیراز یکی از نمونه های معماری دوره زندیه به شمار می رود و در طراحی آن، سادگی، استحکام و تزئینات هنری در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. این مسجد دارای دو ایوان و دو شبستان در بخش های جنوبی و شرقی است و طراحی فضای آن بر پایه حیاط مرکزی و ارتباط منظم میان بخش های مختلف بنا شکل گرفته است.
یکی از شاخص ترین بخش های معماری مسجد، شبستان جنوبی است که حدود 5 هزار متر مربع وسعت دارد و 48 ستون سنگی با تزئینات مارپیچی در آن قرار گرفته است. این ستون ها علاوه بر نقش سازه ای، جلوه ویژه ای به فضای شبستان بخشیده است و از مهم ترین ویژگی های معماری مسجد وکیل محسوب می شود.
از معماری دیگر مسجد وکیل شیراز می توان به طاق مروارید در بخش شمالی، کاشی کاری های هفت رنگ و معرق، مقرنس کاری ها و کتیبه های قرآنی اشاره کرد. همچنین منبر 14 پله ای ساخته شده از سنگ مرمر در شبستان جنوبی، از آثار شاخص هنری این مسجد است.
منبر مسجد وکیل شیراز
منبر این مسجد در شبستان جنوبی و در کنار محراب قرار دارد. این منبر از یک قطعه سنگ مرمر ساخته شده و دارای 14 پله است که به احترام 14 معصوم در نظر گرفته شده و همین ویژگی علاوه بر ارزش معماری به آن اهمیت مذهبی بخشیده است. بر اساس منابع تاریخی و گردشگری، سنگ مرمر مورد استفاده برای ساخت منبر به دستور کریم خان زند از مراغه به شیراز منتقل شده است. تراش و حجاری این سنگ و تبدیل آن به منبری با 14 پله، نشان دهنده مهارت بالای سنگ تراشان دوره زندیه است.
تاریخچه مسجد وکیل شیراز
مسجد وکیل شیراز یکی از بناهای شاخص دوره زندیه است که به دستور کریم خان زند در شیراز ساخته شد. ساخت این مسجد در سال ۱۱۸۷ هجری قمری انجام گرفت و هم زمان با شکل گیری مجموعه وکیل، شامل بازار و حمام وکیل به اجرا درآمد. مسجد وکیل در آن دوره به عنوان مسجد جامع جدید شهر مورد استفاده قرار می گرفت و نقش مهمی در زندگی مذهبی و اجتماعی مردم شیراز داشت.
این بنا در طول تاریخ دستخوش تغییرات و مرمت هایی شده است. در دوره قاجار بخش هایی از مسجد به ویژه برخی تزئینات و کاشی کاری ها، مورد بازسازی قرار گرفت. در دوره معاصر نیز عملیات مرمت و حفاظت از بنا انجام شده تا ویژگی های معماری و هنری آن حفظ شود.
مسجد وکیل در ۱۸ تیر ۱۳۱۱ هجری شمسی با شماره ۱۸۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. امروزه این مسجد به عنوان یکی از مهم ترین بنا های تاریخی شیراز، در کنار بازار و حمام وکیل، بخشی ارزشمند از میراث معماری دوره زندیه به شمار می رود.
ساعت کاری مسجد وکیل شیراز
مسجد وکیل شیراز در بیشتر روز های سال از ساعت 8 صبح تا حدود 8:30 شب برای بازدید گردشگران قابل استفاده است. با این حال ممکن است ساعت فعالیت مسجد در برخی روز ها و مناسبت های مذهبی تغییر کند، بنابراین بهتر است قبل از مراجعه وضعیت بازدید را بررسی کنید.
جاهای دیدنی نزدیک مسجد وکیل شیراز
در نزدیکی مسجد وکیل شیراز و در فاصله کوتاهی از آن چندین جاذبه تاریخی و فرهنگی وجود دارد تا گردشگران بتوانند از این مکان های دیدنی دیدن کنند. در ادامه این جاذبه های دیدنی و تاریخی را معرفی میکنیم:
بازار وکیل
بازار وکیل شیراز یکی از مشهور ترین بازار های تاریخی ایران و از مهم ترین بناهای مجموعه وکیل شیراز است که در دوره زندیه و به دستور کریم خان زند ساخته شد. این بازار علاوه بر نقش تجاری، امروزه یکی از جاذبه های مهم تاریخی و فرهنگی شیراز محسوب می شود و در نزدیکی مسجد وکیل، حمام وکیل و سایر بناهای تاریخی این مجموعه قرار دارد.
حمام وکیل
یکی از بخش های تاریخی و ارزشمند دوره زندیه حمام وکیل شیراز است که به دستور کریم خان زند در سال 1187 هجری قمری ساخته شد. این حمام در نزدیکی مسجد و بازار وکیل قرار دارد و در گذشته علاوه بر کارکرد بهداشتی یکی از فضا های مهم اجتماعی شهر محسوب می شد.
معماری حمام وکیل از بخش های مختلفی مانند سربینه یا رختکن، گرمخانه و خزینه تشکیل شده است. یکی از ویژگی های برجسته آن توجه به اصول معماری متناسب با شرایط حمام و استفاده از تزئیناتی مانند کاشی کاری، آهک بری و نقش های برجسته است. در بخش هایی از بنا نیز تصاویری با موضوعات مذهبی، اسطوره ای و داستان های ادبی دیده می شود که ارزش هنری حمام را افزایش داده اند.
سرای مشیر
سرای مشیر شیراز که با نام سرای گلشن نیز شناخته می شود یکی از بناهای تاریخی و دیدنی شیراز در محدوده بازار وکیل است. این بنا در دوره قاجار و به دستور میرزا ابوالحسن خان مشیر الملک ساخته شد و امروزه به عنوان یکی از مراکز مهم عرضه صنایع دستی و سوغات شیراز شناخته می شود. معماری سرای مشیر دارای حیاطی هشت ضلعی با حوض مرکزی و حجره هایی در دو طبقه است. سر در ورودی بنا با کاشی کاری، مقرنس و کتیبه تزئین شده و حجره های اطراف حیاط نیز جلوه ای از معماری سنتی دوره قاجار را به نمایش می گذارند.
موزه پارس
موزه پارس شیراز که با نام باغ نظر و عمارت کلاه فرنگی نیز شناخته می شود، یکی از مهم ترین موزه ها و بناهای تاریخی شهر شیراز است. این مجموعه در باغ نظر و در محدوده بافت تاریخی شهر قرار دارد و عمارت مرکزی آن در دوره کریم خان زند ساخته شده است. این بنا در زمان زندیه محلی برای پذیرایی از مهمانان و سفیران و برگزاری مراسم رسمی بود و بعد ها به موزه تبدیل شد.
موزه پارس در سال 1315 خورشیدی به عنوان موزه فعالیت خود را آغاز کرد و امروزه مجموعه ای از آثار تاریخی و هنری مربوط به دوره های مختلف ایران، از دوران پیش از اسلام تا دوره اسلامی، در آن نگهداری می شود. از جمله آثار موجود در موزه می توان به اشیای سفالی و فلزی، سکه ها، مهر ها، آثار خوشنویسی و نسخه های خطی اشاره کرد. آرامگاه کریم خان زند نیز در همین عمارت قرار دارد از بخش های مهم مجموعه به شمار می رود.
آب انبار وکیل
آب انبار وکیل یکی از بناهای تاریخی دوره زندیه در شیراز است که به دستور کریم خان زند و با هدف تامین آب آشامیدنی مردم ساخته شد. این بنا در نزدیکی مسجد وکیل و در محدوده مجموعه تاریخی وکیل قرار دارد و ساخت آن به حدود سال 1180 هجری قمری باز می گردد. آب انبار وکیل یکی از آب انبار های مهمی بود که برای تامین آب شهر در دوره های گرم و کم آب مورد استفاده قرار می گرفت.
معماری آب انبار وکیل از الگوی آب انبارهای سنتی ایران با تاثیر پذیری از معماری دوره صفویه بهره می برد. مخزن بزرگ زیر زمینی، پلکان سنگی، پوشش طاقی و بادگیر های آجری از مهم ترین ویژگی های این بنا هستند. بادگیر ها برای تهویه فضای داخلی و کمک به خنک ماندن آب طراحی شده بودند و نشان دهنده دانش مهندسی و سازگاری معماری سنتی ایران می باشد.
معرفی ورودی های مسجد وکیل شیراز
مسجد وکیل شیراز دارای یک ورودی اصلی در بخش شمالی بنا است که در مجاورت انتهای راسته شمشیر گرها در بازار وکیل قرار گرفته است. ورودی اصلی مسجد با یک در دو لنگه بزرگ طراحی شده و هر لنگه حدود 8 متر ارتفاع و 3 متر عرض دارد. این ورودی با طاق نما، کاشی کاری، مقرنس و کتیبه های تزئینی، یکی از بخش های شاخص معماری مسجد محسوب می شود.
پس از عبور از در اصلی، بازدید کننده وارد دالانی هشت ضلعی می شود. سقف این دالان با کاشی کاری هایی با طرح گل و بوته تزئین شده. از این دالان دو راهرو در سمت چپ و راست قرار گرفته اند که پس از تغییر جهت، به صحن مسجد منتهی می شوند. این طراحی علاوه بر ایجاد زیبایی، باعث شده جهت ورودی با جهت قبله هماهنگ شود.
هشتی یا دهلیز
هشتی یا دهلیز مسجد وکیل شیراز یکی از بخش های مهم در ساختار ورودی این بنا است که پس از عبور از سر در اصلی مسجد قرار دارد. این فضا به شکل هشت ضلعی طراحی شده و سقف آن با کاشی کاری هایی با نقش های گل و بوته قرار دارد.
حیاط و حوض مستطیلی
حیاط مسجد وکیل شیراز یکی از مهم ترین فضا های معماری این بناست که پس از عبور از هشتی و دهلیز های ورودی به آن وارد می شوید. این حیاط به شکل مستطیل طراحی شده و حدود ۶۰ متر عرض و ۶۵ متر طول دارد. کف صحن با قطعات بزرگ سنگ فرش شده و در اطراف آن طاق نما ها و رواق هایی قرار گرفته اند که جلوه ای منظم و متقارن به فضای مسجد بخشیده اند.
در مرکز حیاط حوضی سنگی و مستطیل شکل قرار دارد که حدود ۴۰ متر طول و ۵ متر عرض دارد. این حوض از قطعات بزرگ سنگ ساخته شده و در امتداد محور اصلی صحن قرار گرفته است. قرارگیری حوض در مرکز حیاط، علاوه بر ایجاد هماهنگی بصری میان بخشهای مختلف مسجد، نمونهای از توجه معماری ایرانی به ترکیب آب، سنگ و فضای سبز در طراحی صحنهای مذهبی است.
ایوان شمالی مسجد وکیل یا طاق مروارید
ایوان شمالی مسجد وکیل شیراز که به طاق مروارید شهرت دارد، یکی از شاخص ترین بخش های معماری این مسجد و از زیبا ترین عناصر مجموعه زندیه به شمار می رود. این ایوان در بخش شمالی حیاط قرار گرفته و با ارتفاعی حدود ۲۰ متر، جلوه ای با شکوه به نمای مسجد بخشیده است. در دو طرف آن نیز گلدسته های کاشی کاری شده قرار دارد. طاق مروارید با کاشی کاری هفت رنگ، طرح های گیاهی و نقوش الهام گرفته از هنر ایرانی و هندی تزئین شده است. در ساختار آن چند طاق نمای کوچک نیز دیده می شود که یکی از آن ها به مسیر ورود به حیاط مسجد اختصاص دارد و سایر بخش ها فضای رواق را شکل می دهند.
ایوان جنوبی مسجد وکیل
ایوان جنوبی مسجد وکیل یکی از بخش های شاخص این بنای تاریخی در ضلع جنوبی صحن مسجد است و درست در مقابل ایوان شمالی یا طاق مروارید قرار دارد. این ایوان با ساختاری متقارن و چهار طاق نما طراحی شده و از نظر معماری، هماهنگی زیبایی با طاق مروارید دارد.
در بخش زیرین ایوان جنوبی، ورودی شبستان بزرگ مسجد وکیل قرار گرفته است. این شبستان با وسعتی حدود ۵ هزار متر مربع، به ویژه به دلیل وجود ۴۸ ستون سنگی مارپیچ شهرت دارد و یکی از مهم ترین جلوه های معماری مسجد محسوب می شود.
از نظر تزئینات، ایوان جنوبی با کاشی کاری هفت رنگ و معرق و سنگ های حجاری شده تزئین شده است. همچنین دو کتیبه متعلق به دوره قاجار در این ایوان دیده می شود که تاریخ های ۱۲۴۳ و ۱۲۴۴ هجری قمری بر روی آن ها ثبت شده است. ترکیب کاشی کاری، کتیبه ها و ساختار متقارن ایوان، جلوه ای با شکوه به بخش جنوبی صحن مسجد وکیل بخشیده است.
طاق نماهای مسجد وکیل شیراز
طاق نماهای مسجد وکیل شیراز از عناصر مهم معماری صحن مسجد هستند و علاوه بر ایجاد نظم و تناسب در فضای حیاط، نقش مهمی در زیبایی تزئینات بنا دارند. در ضلع های شرقی و غربی صحن، ۱۱ طاق نما به صورت قرینه قرار گرفته است و پشت هر یک از این طاق نماها، رواق هایی کوچک شکل گرفته اند. بخش جرز ها و لچکی های بالای طاق نما ها با کاشی های رنگارنگ و نقش های اسلیمی، گل و بوته و طرح های هندسی تزئین شده است. در پیشانی طاق نماها نیز نام های خداوند و کتیبه های مذهبی دیده می شود. در طاق نمای ششم در هر یک از اضلاع شرقی و غربی، بخش هایی از یک آیه قرآن با خط نسخ نوشته شده که در مقابل یکدیگر قرار گرفته اند.
طاق نما های مسجد وکیل در کنار حوض سنگی، ایوان ها و طاق مروارید، به صحن مسجد جلوه ای متقارن و هماهنگ بخشیده اند. تنوع کاشی کاری و نقش های تزئینی این بخش نمونه ای قابل توجه از هنر کاشی کاری دوره زندیه محسوب می شود.
شبستان زمستانی یا شرقی مسجد وکیل شیراز
شبستان زمستانی یا شرقی مسجد وکیل شیراز در پشت رواق ضلع شرقی صحن قرار گرفته و یکی از بخش های مهم معماری این مسجد محسوب می شود. این شبستان دارای چهار دهانه است و حدود ۲۵ متر طول و بیش از ۲۰ متر عرض دارد. فضای داخلی آن به کمک ۱۲ ستون سنگی هم شکل با ارتفاع تقریبی ۵ متر پوشش داده شده و سقف آن نیز با آجر ساخته شده است.
این بخش از مسجد به دلیل ساختار بسته تر و ویژگی های معماری آن، برای استفاده در فصل سرد سال مناسب بوده و به همین دلیل با عنوان شبستان زمستانی شناخته می شود. طراحی شبستان های زمستانی در معماری مساجد سنتی، با هدف ایجاد فضایی مناسب تر برای عبادت در روز های سرد انجام شده است.
از نظر تزئینات، سر در ورودی شبستان اهمیت ویژه ای دارد. در این قسمت کتیبه هایی با آیات قرآن به خط نسخ و ثلث و با زمینه لاجوردی دیده می شود که جلوه ای خاص به ورودی شبستان بخشیده اند. در مجموع شبستان شرقی مسجد وکیل نمونه ای از توجه معماران دوره زندیه به کارکرد فضا، شرایط اقلیمی و زیبایی های معماری است.
شبستان جنوبی یا قبله خانه مسجد وکیل شیراز
شبستان جنوبی یا قبله خانه مسجد وکیل شیراز مهم ترین و شاخص ترین بخش این مسجد است و در ضلع جنوبی صحن قرار دارد. این شبستان با ابعادی حدود ۷۵ متر طول و ۳۶ متر عرض، فضایی وسیع برای برگزاری نماز و مراسم مذهبی ایجاد کرده است. مساحت آن نیز حدود ۵ هزار متر مربع برآورد می شود.
مهم ترین ویژگی شبستان جنوبی، وجود ۴۸ ستون سنگی یکپارچه است که به شکل مارپیچ طراحی شده اند. این ستون ها در ردیف های منظم قرار گرفته و علاوه بر نقش سازه ای در نگهداری سقف، جلوه ای بسیار زیبا و متمایز به فضای شبستان بخشیده اند. طراحی این ستون ها از شاخص ترین نمونه های هنر سنگ تراشی در معماری دوره زندیه محسوب می شود.
در بخش جنوبی شبستان، محراب و منبر سنگی ۱۴ پله ای قرار گرفته است. منبر از سنگ مرمر ساخته شده و از عناصر شاخص هنری مسجد به شمار می رود. سقف شبستان نیز با طاق های ضربی پوشانده شده و در بخش هایی از آن، کاشی کاری و کتیبه های قرآنی دیده می شود.
نام قبله خانه به دلیل قرار گیری این شبستان در سمت قبله و وجود محراب در این بخش به آن اطلاق می شود. در مجموع شبستان جنوبی با ترکیب ستون های مارپیچ، طاق های آجری، محراب و منبر مرمرین یکی از برجسته ترین جلوه های معماری مسجد وکیل و دوره زندیه به شمار می رود.
محراب و منبر مسجد وکیل شیراز
محراب و منبر مسجد وکیل شیراز از مهم ترین عناصر شبستان جنوبی و از شاخص ترین جلوه های هنری این بنای تاریخی به شمار می روند. این دو عنصر در بخش قبله مسجد قرار گرفته اند و با استفاده از سنگ مرمر، کاشی کاری، مقرنس کاری و کتیبه های قرآنی، جلوه ای ویژه به فضای شبستان بخشیده اند.
محراب مسجد وکیل با کاشی های هفت رنگ و نقوش گل و بوته تزئین شده است. در بخش هایی از محراب عبارت «یا علی» با خط کوفی و به شیوه معرق دیده می شود و کتیبه ای قرآنی با خط ثلث نیز پیرامون آن قرار دارد. مقرنس کاری سقف محراب و ترکیب کاشی های لاجوردی و رنگارنگ، از ویژگی های برجسته این بخش محسوب می شود.
در کنار محراب، منبر مرمرین مسجد وکیل قرار دارد که از یک قطعه سنگ مرمر تراشیده شده و دارای ۱۴ پله است. این تعداد پله به نیت چهارده معصوم در نظر گرفته شده است. بر حاشیه پله های منبر نیز نقش های گل چندپر دیده می شود که بر ارزش هنری آن افزوده اند. بر اساس منابع تاریخی و گردشگری، سنگ مرمر این منبر به دستور کریمخان زند از مراغه به شیراز منتقل شده است.
ستون های مسجد وکیل شیراز
ستون های مسجد وکیل شیراز یکی از برجسته ترین ویژگی های معماری این بنا هستند و بیشترین شهرت خود را به ۴۸ ستون سنگی شبستان جنوبی مدیون اند. این ستون ها به صورت یکپارچه از سنگ ساخته شده و در چهار ردیف ۱۲ تایی قرار گرفته اند. ارتفاع هر ستون حدود ۵ متر و قطر آن حدود ۸۰ سانتی متر گزارش شده است. ویژگی شاخص این ستون ها، فرم مارپیچی و حجاری ظریف بدنه آن ها است. این طراحی در کنار نظم دقیق قرار گیری ستون ها، جلوه ای باشکوه به شبستان جنوبی بخشیده و از نمونه های قابل توجه سنگ تراشی در معماری دوره زندیه محسوب می شود. ستون ها علاوه بر نقش سازه ای و تحمل وزن طاق ها، در شکل گیری ریتم و نظم بصری فضای داخلی نیز تأثیر زیادی دارند.
سر ستون ها نیز با تزئینات گیاهی و نقوش الهام گرفته از هنر معماری ایران آراسته شدهاند. هماهنگی میان ستون های مارپیچ، طاق های آجری و فضای گسترده شبستان باعث شده است این بخش به یکی از شاخص ترین قسمت های مسجد وکیل شیراز تبدیل شود.
در مجموع ستون های شبستان جنوبی مسجد وکیل نمونه ای ارزشمند از تلفیق استحکام سازه ای، تناسب معماری و هنر حجاری هستند و نقش مهمی در هویت بصری این بنای تاریخی دارند.
ویژگی های خاص و متمایز کننده مسجد وکیل شیراز
مسجد وکیل شیراز به دلیل برخورداری از ویژگی های معماری و تزئینی خاص، یکی از بنا های شاخص دوره زندیه محسوب می شود. طراحی این مسجد در مقایسه با بسیاری از مساجد تاریخی ایران، ساختاری متفاوت دارد و توجه ویژه ای به تناسبات، فضای صحن، ستون های سنگی و تزئینات کاشی کاری در آن شده است. یکی از مهم ترین ویژگی های متمایز کننده مسجد وکیل، نبود گنبد خانه و مناره است. در این مسجد به جای مناره های معمول، دو مأذنه بر فراز سردر ورودی قرار گرفته است. همچنین این بنا دارای دو ایوان و دو شبستان است که سازمان دهی متفاوتی به فضای مسجد بخشیده اند.
از دیگر ویژگی های شاخص مسجد، ۴۸ ستون سنگی یکپارچه و مارپیچ در شبستان جنوبی است که در چهار ردیف ۱۲ تایی قرار گرفته اند. حجاری ظریف این ستون ها در کنار طاق های ضربی، جلوه ای ویژه به فضای شبستان بخشیده است.
طاق مروارید در بخش شمالی مسجد نیز از عناصر شاخص بناست. این طاق حدود ۲۰ متر ارتفاع دارد و با کاشی های هفت رنگ و نقوش گیاهی تزئین شده است. در کنار آن کاشی کاری های هفت رنگ، کتیبه های قرآنی، حوض سنگی بزرگ صحن و منبر ۱۴ پله ای از سنگ مرمر از دیگر عناصر برجسته مسجد هستند.
در مجموع آنچه مسجد وکیل را متمایز می کند، ترکیب معماری ساده و مردم وار با تزئینات هنرمندانه است به گونه ای که بنا بدون استفاده از عناصر مرتفع و پر ابهتی مانند گنبد خانه و مناره، توانسته فضایی باشکوه، متناسب و آرام ایجاد کند.
رستوران های نزدیک مسجد وکیل شیراز
مسجد وکیل در محدوده تاریخی و مرکزی شیراز قرار دارد و به همین دلیل، رستوران ها و غذاخوری های متعددی در اطراف آن به ویژه در محدوده بازار و خیابان طالقانی، فعالیت می کنند. در ادامه این رستوران ها را نام می بریم:
رستوران شرزه شیراز
رستوران سنتی شرزه یکی از رستوران های شناخته شده و سنتی در بافت تاریخی شیراز است که در محدوده مجموعه وکیل و در نزدیکی مسجد وکیل قرار دارد. موقعیت مناسب این رستوران باعث شده گردشگران بتوانند پس از بازدید این مسجد زیبا، بازار و حمام وکیل، برای صرف غذا به آن مراجعه کنند. فضای داخلی رستوران با حال و هوای سنتی طراحی شده و موسیقی زنده نیز از ویژگی های آن است. منوی شرزه شامل انواع غذا های ایرانی و کباب هاست و در برخی منابع به پخت نان تازه در رستوران نیز اشاره شده است.
| مورد | اطلاعات |
| آدرس | شیراز، خیابان طالقانی، خیابان مسجد وکیل، مجموعه وکیل |
| ساعت کاری | هر روز ساعت ۱۱:۰۰ تا ۲۲:۴۵ |
| شماره تماس | ۰۷۱-۳۲۲۴۱۹۶۳ |
آدرس دقیق رستوران شرزه شیراز روی نقشه
رستوران سنتی وکیل شیراز
رستوران سنتی وکیل شیراز یکی از گزینه های مناسب برای صرف غذا در محدوده تاریخی وکیل است. این رستوران در خیابان طالقانی قرار دارد و با فضای سنتی و ارائه غذاهای ایرانی، می تواند انتخابی مناسب برای گردشگرانی باشد که پس از بازدید از مسجد وکیل و سایر جاذبه های اطراف قصد صرف غذا دارند. در منوی آن انواع کباب، چلوکباب، خورشت و غذاهای ایرانی دیده می شود.
| مورد | اطلاعات |
| آدرس | شیراز، خیابان طالقانی، رو به روی اداره دارایی |
| ساعت کاری | حدود ۷ صبح تا ۲۴ |
| شماره تماس | ۰۷۱-۳۲۲۲۸۳۱۲ |
آدرس دقیق رستوران سنتی وکیل شیراز روی نقشه
رستوران سنتی سرای مهر شیراز
رستوران سنتی سرای مهر یکی از غذا خوری های سنتی در محدوده بازار و سرای مشیر شیراز است و به دلیل قرارگیری در بافت تاریخی شهر، گزینه ای مناسب برای گردشگرانی محسوب می شود که پس از بازدید از مسجد وکیل و بازار قصد صرف غذا یا استراحت دارند. این مجموعه با فضای سنتی، تخت های چوبی و تزئینات قدیمی، حال و هوای متفاوتی نسبت به رستوران های مدرن دارد.
در منوی سرای مهر انواع غذاهای ایرانی و سنتی، کباب و دیزی و همچنین نوشیدنی هایی مانند چای، دمنوش و شربت های سنتی ارائه می شود.
| مورد | اطلاعات |
| آدرس | شیراز، بازار وکیل، مجموعه زندیه، سرای مشیر |
| ساعت کاری | حدود ۱۰:۰۰ تا ۱۹:۰۰ |
| شماره تماس | ۰۷۱-۳۲۲۲۹۵۷۲ |
آدرس دقیق رستوران سنتی سرای مهر شیراز روی نقشه
رستوران کته ماس شیراز
رستوران سنتی کته ماس یکی از رستوران های شناخته شده شیراز است که در خیابان لطفعلی خان زند و محدوده سه راه نمازی قرار دارد. این رستوران با فضای سنتی، منوی متنوعی از غذاهای ایرانی و محلی و اجرای موسیقی زنده، گزینه ای مناسب برای گردشگرانی است که پس از بازدید از جاذبه های تاریخی مرکز شیراز قصد صرف غذا دارند.
از غذا های ارائه شده در کته ماس می توان به انواع کباب، غذا های ایرانی و سنتی، غذا های دریایی، دیزی و کشک و بادمجان اشاره کرد. فضای داخلی رستوران نیز با عناصر سنتی طراحی شده و برای دور همی های خانوادگی و دوستانه مناسب است.
| مورد | اطلاعات |
| آدرس | شیراز، خیابان لطفعلی خان زند، سه راه نمازی، طبقه زیرین مهمان پذیر سعید |
| ساعت کاری | هر روز حدود ۸ صبح تا ۲۳ |
| شماره تماس | ۰۷۱-۳۲۲۳۱۹۱۹ |
آدرس دقیق رستوران سنتی کته ماس شیراز روی نقشه
هتل های نزدیک مسجد وکیل شیراز
مسجد وکیل در بخش تاریخی و مرکزی شیراز قرار دارد و اطراف آن، هتل های شیراز و اقامتگاه های متعددی با رده های مختلف فعالیت می کنند. اقامت در این محدوده برای گردشگرانی که قصد بازدید از مسجد وکیل، بازار وکیل، حمام وکیل، ارگ کریم خان و موزه پارس را دارند، مناسب است؛ زیرا بسیاری از این جاذبه ها در فاصله نسبتا کمی از یکدیگر قرار گرفته اند. در ادامه هتل های نزدیک به مسجد وکیل شیراز را نام میبریم:
هتل وکیل شیراز
هتل وکیل شیراز یک هتل سه ستاره در بافت تاریخی شهر شیراز است که در سال ۱۳۹۷ فعالیت خود را آغاز کرده است. این هتل با ترکیبی از معماری سنتی و امکانات مدرن، گزینه ای مناسب برای مسافرانی است که می خواهند در نزدیکی جاذبه های تاریخی مرکز شهر اقامت داشته باشند. یکی از مهم ترین مزیت های هتل وکیل، موقعیت مکانی آن است. هتل در خیابان لطفعلیخان زند، بین چهار راه مشیر و چهار راه نمازی قرار دارد و دسترسی مناسبی به مسجد وکیل، حمام وکیل، ارگ کریم خان و موزه پارس دارد.
این هتل دارای حدود ۳۲ واحد اقامتی در چهار طبقه است و اتاق های آن در ظرفیت های مختلف از جمله دو تخته، سه تخته و چهار تخته ارائه می شوند. از امکانات هتل نیز می توان به رستوران، کافی شاپ، اینترنت، پارکینگ، آسانسور، نمازخانه، پذیرش ۲۴ ساعته و صندوق امانات اشاره کرد.
| مورد | اطلاعات |
| آدرس | شیراز، خیابان لطفعلی خان زند، از سمت چهارراه مشیر به سمت چهارراه نمازی ، (سه راه نمازی سابق)، ابتدای کوچه 59 – سمت راست |
| ساعت کاری | 24 ساعته تخلیه اتاق ساعت 15:00 |
| شماره تماس | 07132242201 |
آدرس دقیق هتل وکیل شیراز روی نقشه
هتل زندیه شیراز
هتل زندیه شیراز یکی از هتل های پنج ستاره و لوکس شیراز است که در محدوده مجموعه تاریخی زندیه و در نزدیکی ارگ کریمخان قرار دارد. این هتل در سال ۱۳۹۴ افتتاح شده و معماری آن با الهام از هنر و معماری اصیل ایرانی طراحی شده است؛ به همین دلیل فضای اقامتی آن ترکیبی از حال و هوای سنتی و امکانات مدرن هتلداری را ارائه می دهد.
هتل زندیه دارای اتاق ها و سوئیت های متنوع، رستوران کلاسیک، رستوران سنتی نگارستان، کافی شاپ و مجموعه ورزشی شامل استخر، سونا، جکوزی و سالن بدنسازی است. همچنین وجود حمام سنتی ایرانی از ویژگی های شاخص این هتل محسوب می شود.
آدرس دقیق هتل زندیه شیراز روی نقشه
هتل ارگ شیراز
هتل ارگ شیراز یکی از هتل های سه ستاره و با سابقه شیراز است که در مرکز شهر و در خیابان تختی قرار دارد. این هتل در سال ۱۳۷۰ ساخته شده و برای ارتقای کیفیت خدمات در سال های بعد مورد بازسازی قرار گرفته است. موقعیت مرکزی هتل باعث شده دسترسی مناسبی به برخی از جاذبه های تاریخی شیراز، از جمله حمام وکیل، ارگ کریم خان و حافظیه داشته باشد.
هتل ارگ دارای ۳ طبقه و حدود ۶۴ واحد اقامتی است و امکاناتی مانند رستوران، کافی شاپ، پارکینگ، اینترنت، آسانسور، نمازخانه، روم سرویس و پذیرش ۲۴ ساعته را در اختیار مهمانان قرار می دهد.
آدرس دقیق هتل ارگ شیراز روی نقشه
هتل ایران مهر شیراز
بوتیک هتل ایران مهر شیراز یکی از اقامتگاه های سنتی و تاریخی این شهر است که در یک عمارت قاجاری با قدمتی حدود ۲۳۰ سال قرار گرفته است. این بنا در گذشته متعلق به خاندان فرصت الدوله شیرازی بوده و پس از مرمت و بازسازی در سال ۱۳۹۸ با ۱۴ اتاق در سه طبقه به عنوان بوتیک هتل فعالیت خود را آغاز کرده است. معماری اصیل قاجاری، حیاط مرکزی، پنجرههای رنگی و فضای سنتی از ویژگی های شاخص این هتل هستند.
موقعیت هتل ایران مهر برای گردشگرانی که قصد بازدید از مسجد وکیل، حمام وکیل و سایر جاذبه های تاریخی شیراز را دارند، مناسب است. این هتل در خیابان زند و کوچه ۲۵ قرار گرفته و به بخش تاریخی شهر دسترسی مناسبی دارد.
از امکانات این مجموعه میتوان به رستوران، کافیشاپ، حمام سنتی و خدمات ماساژ اشاره کرد. رستوران هتل نیز انواع غذاهای سنتی ایرانی و برخی غذاهای محلی شیراز مانند کلم پلو و لوبیا پلو را ارائه میکند.
آدرس دقیق هتل ایران مهر شیراز روی نقشه
بوتیک هتل عمارت فرهادی شیراز
بوتیک هتل عمارت فرهادی یکی از اقامتگاه های سنتی و تازه تأسیس در بافت تاریخی شیراز است که با هدف ارائه تجربه ای متفاوت از اقامت در فضای سنتی فعالیت میکند. این هتل در سه راه نمازی، خیابان شهید دستغیب، کوچه ۶ قرار گرفته و دسترسی مناسبی به تعدادی از جاذبه های تاریخی شهر، از جمله مسجد وکیل، بازار وکیل، حمام وکیل، شاهچراغ و مسجد جامع عتیق دارد.
عمارت فرهادی در اواخر سال ۱۴۰۳ پروانه بهره برداری دریافت کرده و دارای ۱۴ اتاق و ۳۰ تخت اقامتی است. این مجموعه از نوع هتل بوتیک سنتی و تبدیلی است و امکاناتی مانند رستوران، کافی شاپ، چایخانه سنتی، پارکینگ، اینترنت، اتاق چمدان، روم سرویس و پذیرش ۲۴ ساعته را در اختیار مهمانان قرار می دهد.
از ویژگی های مهم این هتل، قرار گیری آن در بافت تاریخی شهر و دسترسی نسبتا آسان به جاذبه های گردشگری مرکز شیراز است؛ بنابراین می تواند برای مسافرانی که علاقه مند به اقامت در فضایی سنتی و بازدید از جاهای دیدنی شیراز هستند، گزینه مناسبی باشد.
آدرس دقیق بوتیک هتل عمارت فرهادی شیراز روی نقشه
سوالات متداول
در این بخش به پرسش های رایج گردشگران درباره مسجد وکیل شیراز پاسخ داد. سوالات متداول معمولا موضوعاتی مانند آدرس مسجد، ساعت بازدید، مسیر های دسترسی، هزینه ورود، معماری، تاریخچه و جاذبه های اطراف را پوشش می دهند. ارائه پاسخ های کوتاه و دقیق به این پرسش ها، به مخاطب کمک می کند قبل از مراجعه اطلاعات لازم را به دست آورد و برنامه ریزی بهتری برای بازدید از مسجد وکیل داشته باشد.
مسجد وکیل کجاست؟
مسجد وکیل در استان فارس، شهر شیراز، خیابان طالقانی، خیابان مسجد وکیل، در محدوده مجموعه تاریخی وکیل قرار دارد.
ساعت کاری مسجد وکیل چگونه است؟
بر اساس اطلاعات فعلی، مسجد وکیل شیراز معمولا هر روز از ساعت ۸:۳۰ صبح تا ۲۱:۳۰ برای بازدید باز است. با این حال ساعت فعالیت ممکن است در مناسبت های مذهبی یا شرایط خاص تغییر کند؛ بنابراین بهتر است قبل از مراجعه، ساعت همان روز را بررسی کنید.
قدمت مسجد وکیل شیراز چقدر است؟
مسجد وکیل شیراز از بنا های دوره زندیه است که ساخت آن به دستور کریمخان زند در سال ۱۱۸۷ هجری قمری به پایان رسید. بنابراین این مسجد امروزه حدود ۲۵۰ سال قدمت دارد.
مسجد وکیل در چه سالی بنا شد؟
مسجد وکیل شیراز در دوره زندیه و به دستور کریم خان زند ساخته شد و ساخت آن در سال ۱۱۸۷ هجری قمری به پایان رسید. این تاریخ برابر با حدود ۱۱۵۲ هجری شمسی است. مسجد وکیل یکی از بنا های شاخص مجموعه وکیل و از مهم ترین آثار معماری دوره زندیه در شیراز محسوب می شود.
مسجد وکیل جمعه ها باز است؟
بله طبق اطلاعات فعلی مسجد وکیل شیراز روزهای جمعه نیز برای بازدید باز است.
