مسجد گوهرشاد مشهد

مسجد گوهرشاد مشهد کجاست؟

این مسجد تاریخی در ضلع جنوبی حرم مطهر رضوی قرار دارد که از شمال به رواق دارالسیاده و دارالحفاظ، از شرق به رواق امام خمینی، از جنوب به صحن قدس و از غرب به بست شیخ بهایی منتهی شده است.

آدرس مسجد گوهرشاد مشهد

پس از ورود به مشهد مقدس، از مسیرهای مختلفی می­توانید استفاده کنید. این مسیرها در زیر به تفکیک اورده شده است.

پایانه امام رضا به سمت حرم مطهر

 می توانید پس از ورود به پایانه امام رضا واقع در ورودی شهر مشهد از طریق بلوار امام رضا به حرم مطهر برسید. در این بین بازار، هتل و مسافرخانه های مختلف نیز وجود دارد. مسافت پایانه امام رضا تا حرم مطهر حدود 5 کیلومتر می­باشد.

نمای مسجد گوهرشاد مشهد

دسترسی به مسجد گوهرشاد از میدان شهدا به سمت حرم مطهر

در این مسیر پس از عبور از میدان استقلال به میدان فردوسی و سپس به میدان شهدا رسیده و از مسیر بلوار شیرازی به حرم نزدیک می شوید. فاصله میدان استقلال تا حرم مطهر حدود 10 کیلومتر می باشد.

دسترسی مسجد گوهرشادبلوار طبرسی به سمت حرم مطهر

این مسیر از بزرگراه غدیر عبور می کند. با استفاده از این مسیر از میدان فجر عبور کنید و وارد بلوار طبرسی می شوید. در ادامه پس از ورود به این بلوار می توانید به حرم برسید. این مسیر از میدان فجر حدود 5 کیلومتر می باشد.

بلوار مصلی به سمت حرم مطهر

این مسیر نیز از بزرگراه غدیر عبور می کند و وارد بلوار مصلی می شود. در ادامه بعد از طی مسیری حدود 9 کیلومتر وارد بلوار نواب صفوی شده و به حرم مطهر خواهید رسید.

چگونه به مسجد گوهرشاد مشهد برویم؟

اگر اتومبیل شخصی دارید می توانید از مسیرهای مختلفی که در بالا ذکر شد، خود را به حرم مطهر رضوی و سپس به مسجد گوهرشاد برسانید. در زیر حرم و اطراف حرم پارکینگ های مختلفی وجود دارد که می توانید اتومبیل خود را در آنجا پارک نمایید. اما اگر اتومبیل شخصی ندارید می توانید با استفاده از وسایل نقلیه عمومی مثل مترو و اتوبوس (خطوط 5، 12، 25، 40، 50 و 84) و بی آر تی (خط 1 و 2) به حرم مطهر مشرف شوید.

امکانات مسجد گوهرشاد مشهد

مسجد گوهرشاد علاوه بر جنبه تاریخی و مذهبی دارای امکانات مختلفی نیز می باشد که در اطراف مسجد واقع شده است.

کتابخانه مسجد گوهرشاد مشهد

یکی از امکانات مسجد، کتابخانه آن می باشد. این کتابخانه در سال 1332 با پنج هزار نسخه خطی توسط سید سعید طباطبایی احداث شد. امروزه این کتابخانه در حجمی وسیع تر و در دو طبقه ساخته شده است که در بست شیخ بهایی قرار گرفته است. برای استفاده از کتابخانه وجه مشخصی در قبال ثبت نام دریافت می شود.

کتابخانه مسجد گوهرشاد مشهد

موزه مسجد گوهرشاد مشهد

این موزه دارای گنجینه های با شکوه و هدایای نفیسی می باشد که در سال 1316 احداث شد. سپس این موزه در سال 1324 در شرق مسجد گوهرشاد مشهد در سه طبقه افتتاح شد که امروزه موزه آستان قدس رضوی نام دارد.

گنجینه های موزه مسجد گوهرشاد مشهد

این موزه گنجینه های مختلفی اعم از گنجینه، تمبر، سکه، اسکناس، تاریخ حرم، نجوم، ساعت، سلاح، آبزیان، ظروف، مدال و غیره می باشد.

ساعت بازدید موزه مسجد گوهرشاد مشهد

این موزه همه روز به جز ایام تعطیل از ساعت 8 صبح الی 18، و در ایام عید و تابستان تا ساعت 20:45 دقیقه پذیرای زائران می باشد، و برای ورد هزینه ای از بازدیدکنندگان دریافت می شود.

موزه مسجد گوهرشاد مشهد

حوزه علمیه مسجد گوهرشاد مشهد

از دیگر امکانات این مسجد، وجود حوزه علمیه، تحت عنوان مدرسه مسجد گوهرشاد مشهد می باشد. این مدرسه که ویژه برادران می باشد در صحن مسجد جامع گوهرشاد می باشد.

شهدای مسجد گوهرشاد مشهد

در دوره رضا خان پهلوی و در تیر 1314، مردم و طلاب در مخالفت با کشف حجاب در مسجد گوهرشاد مشهد تحصن کردند. دولت که توان تحمل این اعتراضات را نداشت دستور به برخورد با معترضان داد. در نیمه های شب بود که صدای تیرباران مردم توسط قزاق شنیده می شد. در آن روز تعدادی از مردم و طلاب به شهادت رسیدند. تعداد شهدای این واقعه هنوز مبهم است.

جاذبه های دیدنی اطراف مسجد گوهرشاد مشهد

شما می توانید علاوه بر بازدید از این مسجد با شکوه، جاذبه های اطراف این مسجد را نیز بازدید نمایید. در زیر تعدادی از این جاذبه ها معرفی شده است.

آرامگاه نادرشاه افشار: این آرامگاه در تقاطع خیابان شیرازی و خیابان بهجت و در نزدیکی حرم مطهر واقع شده است. فاصله حرم تا آرامگاه نادری کمتر از یک کیلومتر می باشد. آرامگاه نادرشاه افشار هر روزه به جز روزهای تعطیل از ساعت 9 صبح الی 17 فعالیت دارد و به ازای ورود هر نفر، هزینه اندکی را دریافت می­کند.

باغ گیاه شناسی مشهد: این باغ با وسعت حدود 25 هکتار و تنوع بسیار بالا از انواع گل و گیاهان بوده و دارای کافی شاپ، رستوران، دهکده صنایع دستی، آبشار و رودخانه، باغ بازی کودکان، شهربازی و امکانات دیگر می باشد. این باغ در بلوار جمهوری اسلامی و بین چهارراه مقدم و پل غدیر واقع شده است. بازدید از این باغ همه روزه از ساعت 8 الی 23 بوده و فعلا هزینه ورودی دریافت نمی شود.

هتل های نزدیک به مسجد گوهرشاد

هتل های زیادی در اطراف حرم و مسجد گوهرشاد قرار دارد که مهم ترین آن­ها در این مطلب ذکر می شود:

هتل جواد: این هتل حدود 600 متر با حرم فاصله دارد و در بلوار امام رضا قرار دارد.

هتل الماس1: فاصله این هتل با حرم حدود 800 متر بوده و در بلوار امام رضا قرار دارد.

هتل ایران: حدود یک کیلومتر با حرم فاصله دارد و در بلوار اندرزگو واقع شده است.

تاریخچه مسجد گوهرشاد مشهد

مسجد گوهرشاد اثری تاریخی می باشد که مربوط به دوره تیموری است. این مسجد در سال 794 شمسی توسط گوهرشاد بانو و در ضلع جنوبی حرم مطهر رضوی احداث گردید. مسجد گوهرشاد به دلیل قدمت تاریخی، سبک معماری و زیبایی‌های هنری، یکی از جاذبه‌های مذهبی، تاریخی و فرهنگی مورد توجه مسافران و گردشگران می­باشد.

بخش های مختلف مسجد گوهرشاد

این مسجد تاریخی که در مجاورت حرم امام رضا علیه السلام احداث گردیده است، دارای گنبدی آبی و بزرگ می باشد. از نکات قابل توجه این مسجد، وجود 8 درب ورودی کوچک و بزرگ است که به صحن حرم رضوی منتهی می شود. در ادامه با قسمت های مختلف این مسجد آشنا می­شویم. وسعت صحن مسجد گوهرشاد حدود 2800 مترمربع بوده و زیربنای آن 9400 متر مربع می باشد.

ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد

مسجد گوهرشاد از 4 ایوان تشکیل شده است که به صورت قرینه بوده و سردرهای بلندی دارد، که بزرگترین ایوان، ایوان مقصوره نام دارد. طول این ایوان ۳۵ متر بوده که دارای عرض‌های مختلف ۱۳ تا ۱۵ متر می­باشد. ارتفاع سردر ایوان مقصوره ۲۷ متر بوده و تا گنبد ۴۰ متر دارد. علاوه بر این قطر پایه‌ها در دو طرف ۶ متر و ارتفاع مناره‌ها در آن ۴۱ متر می باشد و  ارتفاع تا عرقچین ۲۹ متر و محیط گنبد از بیرون ۸۵/۶۱ متر می‌باشد. از این ایوان به عنوان ایوان قبله نیز یاد می شود.

ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد

منبر صاحب الزمان مسجد گوهرشاد مشهد

از بخش های باشکوه ایوان مقصوره وجود محراب در انتهای این ایوان است. حاشیه این محراب بزرگ  با کتیبه مرمت شده با کاشی‌های معرق حکاکی شده با آیة الکرسی تا «إِلَی النُّورِ‌» تزئین شده است. همچنین در سمت راست محراب منبری بزرگ قرار دارد که با نام منبر صاحب الزمان یا منبر شاه شناخته می شود. گفته می شود این منبر شبیه منبرهای مسجد بیت المقدس و مسجد خلیل الرحمان در رواق حضرت ابراهیم می باشد.

ایوان شمالی مسجد گوهرشاد

این ایوان در قرینه با ایوان مقصوره و رو به قبله است که به رواق دارالسیاده  متصل است. کلیه قسمت های این ایوان با کاشی­های رنگی و معرق تزئین شده است. ایوان شمالی، محل عبادت و ویژه ورود آقایان است.

ایوان شرقی مسجد گوهرشاد

ایوان شرقی مسجد گوهرشاد، سومین ایوان این مسجد می باشد که در گذشته به ایوان حاجی حسن مشهور بود. در داخل ایوان مسجد و در ضلع شمال و جنوب به قرینه، سه طاق در قسمت بالایی وجود دارد. در این ایوان قسمت های مختلفی دارد که جهت رفاه حال کارکنان و مسافران در نظر گرفته شده است، بطوریکه آسایشگاه نگهبانان در طبقه فوقانی و دفتر نگهبانی صحن گوهرشاد در سمت جنوبی داخل ایوان و اتاق اورژانس در ضلع جنوبی داخل ایوان قرار دارد.

ایوان غربی مسجد گوهرشاد

ایوان غربی مسجد گوهرشاد، چهارمین ایوان مسجد است که قبلا به بدنه بازار بزرگ ارتباط داشته است و اکنون توسط دری بزرگ موسوم به درب سنگی، مسجد گوهرشاد با بست شیخ بهاءالدین عاملی متصل شده است. در گذشته به این ایوان، ایوان آب می گفتند زیرا کانال عبور آب به داخل مسجد در زیر این ایوان قرار داشت.

ایوان غربی مسجد گوهرشاد

شبستان های مسجد گوهرشاد

تمامی شبستان‌های مسجد گوهرشاد که تعداد آن­ها هفت عدد می­باشد، به صورت قرینه در اطراف ایوان‌ها ساخته شده است. این شبستان‌ها با پایه‌های ضخیم و سقف ضربی و به سبک معماری سنتی مساجد ایران با یکدیگر کلاف شده‌اند. این شبستان­ها، شامل شبستان گرم، شبستان سبزواری، شبستان تبریزی، شبستان نهاوندی، شبستان میلانی، شبستان نجف آبادی و شبستان علوی یا آفتاب می باشند.

کتیبه مسجد گوهرشاد

یکی از کتیبه‌ های معروف و تاریخی، کتیبه بایسنقر می باشد. بایسنقرمیرزا فرزند گوهرشاد از ماهرترین ثلث‌نویسان زمان تیموری بوده است. بر کاشی معرق، در این کتیبه تاریخ احداث مسجد که بر کاشی معرق نقش بسته است، به چشم می‌خورد. در این کتیبه علاوه بر خط ثلث از خط کوفی نیز استفاده شده است.

همچنین تعدادی از کتیبه های مسجد گوهرشاد به محمدرضا امامی نسبت داده شده است. در منایع مختلف امده است که کتیبه‌های افقی سر در ایوان مقصوره در سال 1087 هجری شمسی و کتیبه افقی ایوان شمالی که در انتهای کتیبه با ذکر نام آمده است مربوط به محمدرضا امامی می باشد.

گنبد مسجد گوهرشاد مشهد

گنبد مسجد گوهرشاد که از کاشی های به رنگ فیروزه­ای ساخته شده روی ایوان مقصوره یا ایوان قبله قرار گرفته و ارتفاعی در حدود 40 متر دارد که قطر آن 10 متر می باشد. لازم به ذکر است که این گنبد در سال 1341 هجری شمسی برداشته شده و گنبدی جدید با مصالح جدید به جای آن قرار گرفت.

گنبد مسجد گوهرشاد مشهد

کلام پایانی

مسجد گوهرشاد مشهد یکی از جاهای دیدنی مشهد می باشد. در این مقاله سعی شد شناخت کاملی از مسجد گوهرشاد مشهد را برای شما ایجاد کنیم. ما ویژگی های مسجد، تاریخچه و امکانات این مسجد را برای شما ذکر کردیم. شما می توانید با استفاده از تور مشهد تفریحی آسوده در مسجد گوهرشاد و سایر نقاط داشته باشید. اگر شما نیز از این مسجد بازدید کرده­اید و یا اطلاعات دیگری دارید با ما در میان بگذارد.